Bakü’de gerçekleştirilen Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı’nın (CICA) 7. Zirvesi’nde dikkat çeken bir protesto yaşandı. İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un kürsüye gelerek konuşmasına başladığı sırada, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 10’dan fazla ülkenin temsilcisi salonu terk etti. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve beraberindeki heyetin de yerlerinden kalkarak salondan ayrıldığı görüldü.
HABERİ OKUSally Rooney, İngiltere’deki kitap satışlarını durdurdu
Bakan Fidan’dan kararlı tutum çağrısı
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, zirve kapsamında yaptığı konuşmada İsrail’in tutumuna sert tepki gösterdi. Fidan, “CICA üyesi olan İsrail, sistematik baskı politikası izleyerek Filistin halkının temel haklarını ihlal ederken bu bağlılığı sürdüremeyiz” değerlendirmesinde bulundu. Bakan Fidan, üye ülkelerin Filistin’in haklarını savunmak ve devam eden zulüm ile ağır ihlallere karşı durmak konusunda kararlı bir tutum sergilemeleri gerektiğini vurguladı. Kalıcı çözümün 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti’nin kurulmasından geçtiğini belirtti.
Fidan konuşmasında, Azerbaycan’ın dönem başkanlığına desteklerini yineleyerek, Laos’un 29. üye olarak katılımdan duyduğu memnuniyeti dile getirdi ve yeni Genel Sekreter Sultan Hajiyev’i tebrik etti. Asya’nın yükselişine işaret eden Fidan, bölgesel barış ve refahın sağlanması için daha güçlü bir CICA yapısının zorunluluk olduğunu ifade etti. Türkiye’nin CICA’yı Asya’nın en kapsayıcı güvenlik forumu olarak görme kararlılığını yineleyen Fidan, ulaşım ve enerji koridorlarının çeşitlendirilmesiyle ekonomik güvenliğin artırılması gerektiğini belirtti.
Orta Koridor ve Bağlantısallık vurgusu
Bakan Fidan, Asya genelinde sürdürülebilir kalkınma ve bağlantısallık için 4 ana önceliği şu şekilde sıraladı:
- Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridor: Kuşak ve Yol Girişimi’nin etkinliğini artırarak Asya ile Avrupa arasında ticareti kolaylaştıracak ve yeni köprüler kuracaktır.
- Kalkınma Yolu Projesi: Irak ve Türkiye üzerinden Körfez’i Avrupa’ya bağlayarak bölgede istikrar ve refahı destekleyecektir.
- Bölgesel sinerji: CICA, Türk Devletleri Teşkilatı, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı, ASEAN ve ŞİÖ arasındaki koordinasyonun iyileştirilmesi kıtadaki bağlantısallığı artıracaktır.
- Dijital ve teknolojik işbirliği: Yapay zeka ve yeni teknolojilerin tüm insanlığa fayda sağlaması için inovasyon alanlarında işbirliği derinleştirilmelidir.
Fidan, yapay zekanın tekelleşme değil, kapsayıcı işbirliği temelli olması gerektiğini vurguladı. Türkiye’nin iklim değişikliği ile mücadelede öncü rolünü hatırlatan Bakan, Kasım ayında Antalya’da düzenlenecek COP31 Zirvesi’ne tüm paydaşları üst düzey katılım göstermeye davet etti. Uluslararası aktörler arasındaki güven eksikliğinin çok taraflı hareketin önündeki en büyük engel olduğunu söyleyen Fidan, CICA’nın tam teşekküllü bir uluslararası örgüte dönüşümünü desteklediklerini sözlerine ekledi.
